Uncategorized @th

“ฝ้ายเข็นมือ” และ “ฝ้ายโรงงาน” ต่างกันอย่างไร?

ผ้าฝ้าย โดยทั่วไปตามท้องตลาด (ที่เป็นฝ้ายเส้นใยธรรมชาตินะคะ) มักจะมีราคาตั้งแต่ หลักร้อย จนถึงหลักพันแล้วมันแตกต่างอย่างไรกันล่ะ?

ต้องทำความเข้าใจก่อนว่า “ผ้าฝ้าย” นั้นถูกผลิตขึ้นหลาย ๆ รูปแบบ แม้จะเป็นผ้าฝ้ายทอมือ เหมือนกันแต่เส้นฝ้ายนำมาทอก็อาจแตกต่างกันไปค่ะ เช่น 

1. เส้นด้ายฝ้าย: ผลิตจากโรงงาน

มีเส้นที่สม่ำเสมอกัน แข็งแรงทนทาน มีราคาถูก มักจะนำมาใช้เป็น เครือ ในการทอ

 

2. ฝ้ายเข็นโรงงาน: เป็นฝ้ายที่ใช้เครื่องจักร

ในการเข็น เส้นฝ้ายจะมีความสม่ำเสมอกันดูเท่ากัน พอนำมาทอจะหนัก กว่าผ้าฝ้ายเข็นมือ

 

3. ฝ้ายเข็นมือ: เป็นฝ้ายที่ใช้มือในการเข็น

ซึ่งจะทำให้มีเส้นที่ไม่สม่ำเสมอ ดูฟูกว่าและสิ่งนี้เองเป็นเสน่ห์ที่น่าหลงใหลของงานทำมือ จึงทำให้ฝ้ายเข็นมือมีราคาแพงที่สุด

 

[ การเข็นฝ้าย คือ การนำฝ้ายมาปั่นให้เป็นเส้น ๆ นั่นเอง]

ราคาผ้า จึงขึ้นอยู่กับวัตถุดิบและกรรมวิธีการผลิตด้วย แน่นอนว่าผ้าทอมือจะมีราคาสูงกว่าผ้าที่ผลิตจากโรงงาน แต่กระนั้น “ผ้าทอมือ”  ก็มีหลายเกรด หลายราคา หากเป็นผ้าทอมือที่ใช้เส้นด้ายทอก็จะมีราคาค่อนข้างถูก 

บางครั้ง ผู้ทอ ก็อาจใช้ฝ้ายเข็นโรงงาน หรือเส้นด้าย  “ผสมเข้า” กับฝ้ายเข็นมือซึ่งจะทำให้มีราคาสูงขึ้นมา แต่หาก “ใช้ฝ้ายเข็นมือในการทอทั้งหมด” เรามักจะเรียกว่า “ฝ้ายเข็นมือทอทั้งเส้นพุ่งและยืน” แน่นอนว่า ราคาก็จะอัพขึ้นมาเท่าตัว

อย่างไรก็ตาม ก็มีแม่ค้าบางคนหัวใส โฆษณาเกินจริงว่าผ้าของตนเองนั้น เป็นผ้าฝ้ายเข็นมือล้วน ทั้ง ๆ ที่จริงแล้วผสม ระหว่าง ฝ้ายเข็นมือและฝ้ายโรงงานก็สามารถตั้งราคาที่ถูกลง เพื่อจูงใจผู้บริโภค และหากผู้ซื้อ ไม่ได้มีความรู้มากพอก็จะนำมาซึ่งความเข้าใจผิด ๆ ได้

 

ผ้าฝ้ายเข็นมือทอมือ

[เหตุผลที่ทางร้าน #Mantra ได้เลือกใช้ “ฝ้ายเข็นมือทอมือ ทั้งเส้นพุ่งและยืน”]

เพราะว่า “คุณค่า” ผ้าทอที่ใช้ฝ้ายเข็นมือล้วน ๆ นั้น ให้ Texture ที่แตกต่าง มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ในปัจจุบันนี้ไม่ใช่แค่ที่เมืองไทยในตลาดโลกก็ดี จะหาเนื้อผ้าทอที่ให้สัมผัสแบบนี้หายากมาก ๆ  !! 

นอกจากนั้น แม้แต่ในจังหวัดเลยเอง ที่เป็นเมืองแห่งฝ้าย ก็เหลือเพียงไม่กี่หมู่บ้าน ที่ยังคงอนุรักษ์ และยังใช้ฝ้ายเข็นมือทอมือนำมาทอผ้าค่ะ 

เราไม่รู้เลยว่าอนาคต จะยังหลงเหลือช่างฝีมือที่ทำผ้าสวย ๆ ให้เราได้ใช้หรือไม่ แต่วันนี้เราก็อยากที่จะสนับสนุน ทำทุกวิถีทาง เพื่ออนุรักษ์ไม่ให้ภูมิปัญญาเหล่านี้ สูญหายไปกับกาลเวลา

อีกทั้ง ยังเป็นการแบ่งปันผ้าไทย ทอมือเข็นมือแท้ ๆ ให้ทุกท่านที่สนใจ มีโอกาสได้ใช้